“Çocuğum hiçbir şeyini paylaşmıyor, bencil mi oluyor?” okul öncesi dönemindeki çocukların ebeveynlerinden sık duyduğumuz sorulardan biridir.
Özellikle 2-5 yaş aralığında çocukların paylaşmakta zorlanması oldukça yaygındır. Çünkü bu dönemde çocuklar, karşısındakinin ihtiyaçlarını anlama konusunda gelişim aşamasındadır. Yani paylaşmaması, çocuğunuzun kötü niyetli ya da bencil biri olduğu anlamına gelmez.
Çocuklar Neden Paylaşmak İstemez?
Paylaşmama davranışının altında genellikle şu nedenler yatar:
- Kontrol İhtiyacı: Nesnenin kendisine ait olduğunu hissetmek ister.
- Duygusal gelişimin tamamlanmamış olması.
- Kaybetme Korkusu: Nesnenin ona geri gelmeyeceğini düşünebilir.
Bu durumlar geçicidir ve doğru yaklaşımla zamanla azalma gözlemlenir.
“Paylaş!” Demek İşe Yarar Mı?
Sürekli bu konuda çocuğunuzu uyarmanız sonucu ters etki gözlemleyebilirsiniz. Çünkü;
- Çocuğunuz anlaşılmadığını düşünebilir.
- Paylaşmayı bir zorunluluk olarak algılayabilir.
- Direnç gösterebilir.
Paylaşma becerisi kazanımının sağlanması için zorlama yöntemi değil model alma yöntemi kullanılması gerekmektedir.
Ebeveynler Bu Konuda Ne Yapabilir?
- Ona model olun. Siz paylaşım yaptıkça çocuğunuz da bunu gözlemler.
- Sırayla oynamayı öğretin. “Şimdi sen, sonra ben” gibi. Bunun için özellikle sırayla oynayarak yarışabileceğiniz oyunlar tercih edebilirsiniz.
- Çocuklar duygularını adlandırmakta zorlanırlar. Bu konuda destek olmanız, çocuğunuz için önemli bir etkendir. “Bu oyuncak senin için çok önemli, biliyorum. Vermek istememen bu yüzden ve seni anlıyorum.”
- Zorlamak yapılan yanlışlardan biridir. Paylaşmak için hazır olmadığı anları kabul edin.
Destek Almamız Gerekiyor Mu?
Uzun süren ve yoğun olan öfke nöbetleri veya akran ilişkilerinde ciddi zorlanmalar gözlemliyorsanız bir uzmandan destek almak faydalı olabilir.
Paylaşmamak, okul öncesi dönemde geçici ve gelişimsel bir durumdur. Sabır, anlayış ve doğru yönlendirmelerle çocuğunuz zamanla paylaşmayı öğrenir. Önemli olan, çocuğunuzun duygularını görerek ve güvenli bir ortam sunarak bu süreci desteklemektir.
