Çocuk büyütmek harika bir serüven ama bazen onlara hiç kıyamayıp, aslında kendilerinin yapması gereken her şeyi biz üstleniyoruz, değil mi? Ayakkabılarını bağlamak, üstlerine dökerler diye yemeklerini yedirmek, arkalarından odalarını toplamak… Bütün bunları onlara yardımcı olmak ve hayatlarını kolaylaştırmak için yapıyoruz. Ancak farkında olmadan kendi ayakları üzerinde durma becerilerini geciktirebiliyoruz. Peki, çocuklarımıza sorumluluk bilincini onları yormadan ve kırmadan nasıl kazandırabiliriz?
Sorumluluk Vermeye Ne Zaman Başlamalıyız?
Çocuklar büyüdükçe ve el becerileri geliştikçe kendi işlerini yapmaya hazır hale gelirler. Kendi kıyafetini giyebilen ya da bardağını tutup suyunu içebilen bir çocuğun bu işleri bizzat yapmasına fırsat vermek en doğrusudur. İlk başlarda zorlanabilirler, yavaş yapabilirler; bu çok normal. Tıpkı bizim yeni bir işi başardığımızda hissettiğimiz o mutluluk gibi, onlar da “Bunu ben yaptım!” demenin keyfini ve gururunu yaşamalılar.
Tabii ki her çocuğun gelişimi farklıdır ve yaşa göre beklentilerimiz de değişmelidir. Hangi yaşta çocuklardan ne gibi beceriler bekleyebileceğiniz konusunda daha detaylı bilgi edinmek isterseniz, yaş grupları sayfamıza mutlaka göz atın.
Bırakın Hata Yapsınlar, Sonuçları Yaşasınlar
“Aman dökmesin, aman yorulmasın” diyerek çocukların en büyük öğrenme fırsatlarını ellerinden alabiliyoruz. Çocuklar dinleyerek değil; yaparak ve yaşayarak öğrenirler. Sorumluluk duygusunun gelişmesindeki en iyi yol, kendi davranışlarının sonucunu yaşamalarına izin vermektir.
Ödevini yapmayı unutuyorsa, bırakın okula gittiğinde öğretmenine bunun açıklamasını kendisi yapsın. Sabahları giyinmemek için inatlaşıyorsa, okula geç kalmanın sonucunu yaşasın. Bu durumlar anlık olarak bizim canımızı sıksa da, uzun vadede çocuğun özgüvenini ve kişiliğini inanılmaz derecede besler.
Evde İşbirliği: "Mükemmel"i Değil "Çaba"yı Takdir Edin
Sorumluluk sadece çocuğun kendi eşyalarını toplaması değildir; evin bir parçası olduğunu hissetmesidir. Ev işlerinde onlardan yardım istemekten çekinmeyin. Birlikte sofra kurmak veya oyuncakları toplamak aranızdaki bağı güçlendirir.
Eğer size sofrayı kurarken yardım ediyorsa ve kazara bir bardak kırıldıysa sakin kalın. “Olsun, bana yardım etmen çok güzeldi” demek, çocuğunuzun çabasını ne kadar önemsediğinizi gösterir. İşleri sizin gibi kusursuz yapmalarını beklemeyin, önemli olan ellerini taşın altına koymalarıdır.
Çocuklara Sorumluluk Kazandırmak İçin Günlük İpuçları
Peki günlük hayatta başka neler yapabiliriz? İşte işinizi kolaylaştıracak birkaç samimi tavsiye:
- Seçenek Sunun: Sürekli emir vermek yerine “Bugün mavi kazağını mı, kırmızı olanı mı giymek istersin?” gibi küçük seçimler yapmalarına izin verin.
- Gelişimine Uygun Görevler Verin: Ne çok zor ne de çok kolay işler isteyin. Boylarına ve yaşlarına uygun hedefler belirleyin.
- Sürekli Hatırlatmak Yerine Liste Yapın: “Odanı topla, dişini fırçala” demekten yorulduysanız, bu görevlerin küçük resimlerini çizip dolabına asabilirsiniz.
- İyi Bir Rol Model Olun: Çocuklar söylediklerimizi değil, yaptıklarımızı kopyalar. Kendi sorumluluklarımızı yerine getirerek onlara en iyi örneği biz sunmalıyız.
Davranışı Ayrı, Çocuğu Ayrı Tutun: Bir görevini yerine getirmediğinde dahi onu her koşulda sevdiğinizi ve değer verdiğinizi ona her zaman hissettirin.
Biz Küçük Adımlar Anaokulu ailesi olarak, eğitim yaklaşımımızda çocukların kendi kendine yetebilen, sorumluluk sahibi ve mutlu bireyler olmasını her şeyden çok önemsiyoruz. Eğitim felsefemiz ve çocuklarımıza yaklaşımımız hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz hakkımızda sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Unutmayalım ki onlara verebileceğimiz en büyük hediye, kendi kanatlarıyla uçabilen bireyler olmalarını desteklemektir. Eğitim programlarımızla ilgili aklınıza takılan sorular varsa veya okulumuzu yakından tanımak isterseniz iletişim sayfamız üzerinden bizimle dilediğiniz zaman irtibata geçebilirsiniz.
