Mahremiyet eğitimi, çocukların bedenlerini tanımaları, kişisel sınırlarını koruyabilmeleri ve kendi özel alanlarını bilmeleri için erken yaşlardan itibaren verilmesi gereken temel bir beceridir. Çocuklar, kendi özel alanlarının farkına vardıklarında hem hayır diyebilme becerileri gelişir hem de başkalarının sınırlarına saygı duymayı öğrenirler.
Bu eğitim 3 yaş itibariyle anne, baba veya çocuğun bakımından birinci derecede sorumlu kişiler tarafından başlatılmalı ve gelişimsel sürece uygun şekilde desteklenmelidir. Okul öncesi dönemde ise öğretmenlerin rehberliğiyle pekiştirilmesi büyük önem taşır.
Mahremiyet Eğitimi Neden Önemlidir?
- Çocuğun kendi bedenini tanımasını sağlar.
- Kendi sınırlarını koruyabilmeyi öğretir.
- ”Hayır” deme becerisini geliştirir.
- Güvenli ve güvensiz dokunuşu ayırt etmeyi öğretir.
- Olası istismarlara karşı koruyucu bir farkındalık oluşturur.
Çocuklara Hangi Temel Bilgiler Öğretilmelidir?
Bedenim Bana Aittir
Çocuğa kendi bedeninin özel, değerli ve kendisine ait olduğu anlatılmalıdır. Herkesin kişisel alanı olduğu ve kimsenin bu alana izinsiz giremeyeceği vurgulanmalıdır.
Öze Bölgeler
Çamaşırların kapattığı yerler ve ağız, özel bölgeler olarak tanımlanmalıdır.
Bu bölgelere kimsenin dokunamayacağı, sadece gerekli durumlarda (anne-baba, doktor, öğretmen gibi) ve açıklama yapılarak dokunulabileceği öğretilmelidir.
İyi Dokunuş – Kötü Dokunuş
İyi Dokunuşlar: Çocuğun kendini güvende, rahat ve mutlu hissettiği dokunuşlardır. Örneğin; ebeveyn sarılması, öğretmeninin tebrik etmesi, arkadaşına isteyerek sarılması.
Kötü Dokunuşlar: Çocuğun kendini rahatsız, tedirgin veya korkmuş hissettiği dokunuşlardır. Örneğin; özel bölgelere dokunulmak istenmesi, zorla öpmek ya da sarılmak, canını acıtan temaslar.
Üç Hayır Kuralı
Bir davranış, söz veya dokunuş çocuğu rahatsız ediyorsa şu adımları uygulaması öğretilmelidir:
1.Hayır de!
2.Uzaklaş!
3.Güvendiğin bir yetişkine anlat!
Çocuğun hissettiği rahatsızlığı saklamaması ve mutlaka bir yetişkinle paylaşması gerektiği vurgulanmalıdır.
Ailelere Öneriler
- Çocuğunuzun özel bölgeleriyle ilgili şaka yapmaktan kaçının.
- ”Hayır” deme hakkını her zaman destekleyin.
- Zorla öpme/sarılma gibi rahatsız olacağı davranışlara teşvik etmeyin.
- Çocuğunuz bir şey anlatmak istediğinde onu yargılamadan sakin bir şekilde dinleyin.
